અઠવાડિયાનું મેનુ7-day Gujarati meal planner

આ પાનું શા માટે

રવિવારે બપોરે એક જ વાત ફરી ફરીને થાય છે — આ અઠવાડિયે શું શું બનાવવું. કોઈ પાસે જવાબ નથી હોતો, એટલે શાક લેવા જઈએ ત્યારે જે સારું દેખાય એ લઈ આવીએ, અને ગુરુવારે ફ્રિજમાં અડધી દૂધી, બે ટામેટાં અને કરમાયેલી મેથી પડી હોય. સાથે એવી ફરિયાદ પણ ચાલે કે 'દર વખતે એ જ બને છે'. આ પાનું સાત દિવસનું આખું આયોજન એક જ પાને આપે છે — રોજનો સાંજનો નાસ્તો અને રાતનું જમણ. પ્રિન્ટ કરીને ફ્રિજ પર લગાવી દો એટલે નિર્ણય એક માણસના માથામાંથી નીકળીને ઘરની દીવાલ પર આવી જાય.

કેવી રીતે વાપરવું

• શાક લેવા જતાં પહેલાં મેનુ બનાવો, પછી નહીં. પહેલાં ખરીદી અને પછી આયોજન કરવાથી જ ફ્રિજમાં અડધાં શાક પડ્યાં રહે છે.
• પ્રિન્ટ કાઢીને ફ્રિજ પર કે રસોડાના બારણે લગાવો. ફોનમાં રાખેલું મેનુ ફક્ત એક જણને દેખાય છે; દીવાલ પર લગાવેલું બધાને દેખાય છે, અને 'આજે શું છે?' એવું પૂછવાનું બંધ થાય છે.
• એક દિવસ જાણીજોઈને ઢીલો રાખો. ખીચડી-કઢી કે વધેલું જમણ — અઠવાડિયામાં એક દિવસ એવો હોવો જોઈએ જેમાં નવું કંઈ ન બનાવવું પડે. એવો દિવસ ન રાખો તો આખું આયોજન એક વાર તૂટે પછી ફરી ઊભું થતું નથી.
• આખું મેનુ ફરી ન બનાવો. એક દિવસ ન ગોઠવાય તો કાગળ પર પેનથી બે દિવસ બદલી નાખો — છ દિવસ બરાબર હોય ત્યારે નવું મેનુ બનાવવામાં એ છ પણ જાય છે.
• આગલી રાતે વાનગી પર ટેપ કરીને રેસીપી જોઈ લો. પલાળવું, આથવું કે દહીં મેળવવું હોય તો એની ખબર સાંજે છ વાગ્યે નહીં, આગલી રાતે પડવી જોઈએ.

અઠવાડિયું એવી રીતે ગોઠવો કે શાક બગડે નહીં

દિવસો ગોઠવવાની સૌથી સહેલી રીત એ છે કે જે જલદી બગડે એ પહેલાં વપરાય. મેથી, પાલક, કોથમીર જેવી ભાજી ખરીદીના પહેલા બે દિવસમાં જ વાપરવી. ભીંડા, રીંગણ, ટામેટાં વચ્ચેના દિવસોમાં. દૂધી, કોબીજ, ગાજર પછી. બટાકા, ડુંગળી, કઠોળ અને લોટવાળી વાનગીઓ અઠવાડિયાના છેડે રાખવી, કારણ કે એ રાહ જોઈ શકે છે. આટલું કરવાથી ખરીદી બદલાતી નથી, ફક્ત ક્રમ બદલાય છે — અને ગુરુવારે ફેંકી દેવા જેવું કંઈ બચતું નથી.

એ જ વાનગીઓ ફરવાનું કારણ

ઘરમાં 'દર વખતે એ જ બને છે' એવી ફરિયાદ થાય ત્યારે વાંક વાનગીઓનો નહીં, ક્રમનો હોય છે. અઠવાડિયું ગોઠવતી વખતે ત્રણ વસ્તુ ફેરવતા રહો: દાળ-કઠોળ (તુવેર, મગ, ચણા, રાજમા), અનાજ (રોટલી, ભાત, થેપલાં, ખીચડી) અને રસોઈની રીત (શાક, બાફેલું, તળેલું, ઓછા તેલનું). એક અઠવાડિયામાં એક જ દાળ ત્રણ વાર આવે તો ભલે વાનગીઓના નામ અલગ હોય, ખાતી વખતે એકસરખું જ લાગે છે.

કાગળ પર લખેલું મેનુ ઝઘડા ઓછા કરે છે

મેનુ છપાયેલું હોય ત્યારે ચર્ચા સવારે થાય છે, સાંજે નહીં. કોઈને મંગળવારનું જમણ ન ગમે તો સોમવારે જ બોલી દે, અને બદલાવ શાંતિથી થઈ જાય. ફોનમાં રાખેલું મેનુ કોઈને દેખાતું ન હોવાથી એ રસોઈ કરનારનો વ્યક્તિગત નિર્ણય લાગે છે, અને દરેક વાનગી પર ફરી ચર્ચા ખૂલે છે. દીવાલ પર લગાવેલું કાગળ એ ઘરનો સહિયારો નિર્ણય લાગે છે. સાથે એક ફાયદો એ પણ કે બીજું કોઈ રસોઈ કરવા ઊભું રહે તો તેને પૂછવું પડતું નથી.

એક વાર બનાવીને બે દિવસ ચલાવવું

આયોજનનો સૌથી મોટો ફાયદો આ છે: જે વાનગીઓ એક જ તૈયારીમાંથી બે દિવસ નીકળે એ સાથે ગોઠવી શકાય. દાળ વધારે બનાવી હોય તો બીજા દિવસે દાળ-ઢોકળી કે દાળનું પાણી વાપરીને ભાત. વધેલી રોટલીમાંથી વઘારેલી રોટલી. ખીરું વધારે બનાવ્યું હોય તો એક દિવસ ઢોકળાં, બીજા દિવસે ઈદડા. આ વધેલું ખાવાનું નથી, આયોજન છે — ફરક એટલો કે પહેલેથી નક્કી કર્યું હોય તો બીજા દિવસે નવી વાનગી લાગે છે.

વારંવાર પૂછાતા સવાલ