આલુ પરાઠાAloo Paratha
મસાલાવાળા બટાકા ભરેલા ઘીમાં શેકેલા પરાઠા, ઉપર માખણ અને સાથે દહીં અને અથાણું — પંજાબી સવારની ઓળખ.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- 3 કપ ઘઉંનો લોટ
- 4 બાફેલા બટાકા, મસળેલા
- 1 ડુંગળી (ઐચ્છિક), 2 લીલાં મરચાં, આદુ
- ધાણાજીરું, લાલ મરચું, આમચૂર, ગરમ મસાલો, મીઠું
- કોથમીર
- ઘી કે માખણ શેકવા માટે
બનાવવાની રીત
- લોટને નરમ બાંધી 20 મિનિટ ઢાંકીને રાખો.
- મસળેલા બટાકામાં બધા મસાલા, મરચાં, આદુ અને કોથમીર ભેળવી પૂરણ તૈયાર કરો. પૂરણમાં ભેજ ન રહે તેનું ધ્યાન રાખો.
- લોટનો ગોળો લઈ, વચ્ચે પૂરણ ભરી, ચારે બાજુથી બંધ કરો.
- હળવા હાથે વણો — દબાણ વધુ હોય તો પૂરણ બહાર આવશે.
- ગરમ તવા પર બંને બાજુ ઘી લગાવી, ડાઘ પડે ત્યાં સુધી શેકો.
- ઉપર માખણ મૂકી, દહીં અને અથાણા સાથે ગરમ પીરસો.
ટિપ્સ
- બટાકા ગરમ હોય ત્યારે મસળો, પણ પૂરણ ઠંડું થયા પછી જ ભરો.
- પૂરણમાં ડુંગળી નાખો તો પાણી છૂટે છે — મીઠું છેલ્લે નાખો.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
શેકેલા પરાઠા કપડામાં વીંટી ડબ્બામાં મૂકો તો પાંચ-છ કલાક નરમ રહે છે — ટિફિન માટે આટલું પૂરતું છે. ફ્રિજમાં બે દિવસ રહે, પણ ઠંડા પડતાં ચામડા જેવા થઈ જાય છે. ફરી ગરમ કરતી વખતે તવા પર થોડું ઘી લગાવી બંને બાજુ શેકો; માઇક્રોવેવમાં ઉપરથી નરમ અને વચ્ચેથી કડક થાય છે. કાચા ભરેલા પરાઠા સંઘરવા નહીં.
શું બદલી શકાય
- આમચૂર ન હોય તો પૂરણ ઠંડું થયા પછી ½ ચમચી લીંબુનો રસ નાખો, અથવા દાડમના દાણાનો ભૂકો (અનારદાણા) વાપરો.
- ગરમ મસાલો ખૂટે તો ચપટી તજ-લવિંગનો ભૂકો અને થોડું વધારે ધાણાજીરું નાખો.
- નવા બટાકા (ચીકણા) પૂરણને ગુંદર જેવું કરી દે છે — જૂના, ભૂકા જેવા થાય એવા બટાકા લો.
- લોટમાં 2 ચમચી ઘી કે દહીં નાખવાથી પરાઠા ઠંડા થયા પછી પણ નરમ રહે છે.
સાથે શું પીરસવું
સવારના નાસ્તામાં કે રાતના જમવામાં દહીં, સફેદ માખણ અને કેરીના અથાણા સાથે. ગુજરાતી ઘરમાં રજાના દિવસે છૂંદા અને ચા સાથે બને છે. દાળ-શાકની જરૂર નથી — પરાઠું પોતે જ પૂરું ભોજન છે.
આ ભૂલો ટાળો
- બટાકા છાલ સાથે આખા બાફો. કાપીને બાફેલા બટાકા પાણી ભરી લે છે અને પૂરણ ઢીલું થાય છે.
- બટાકા મિક્સરમાં ન ફેરવવા — ચીકણો લોંદો થઈ જાય છે. માશરથી કે હાથથી મસળો.
- પૂરણ લોટ કરતાં વધારે ન ભરવું. બેનું પ્રમાણ સરખું રાખો, નહીંતર કિનારી પાતળી પડી ફાટે છે.
- વણતી વખતે સૂકો લોટ લગાવો, તેલ નહીં. તેલ લગાવવાથી પડ છૂટાં પડે અને પૂરણ બહાર નીકળે છે.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
વણતી વખતે પૂરણ બહાર કેમ આવી જાય છે?
મોટે ભાગે પૂરણમાં ભેજ હોય અથવા ગોળો બરાબર બંધ ન થયો હોય. પૂરણ પૂરી ઠંડું કરો, ડુંગળી નાખી હોય તો નિચોવી લો, અને ગોળો વાળ્યા પછી હથેળીમાં દબાવી વચ્ચેથી કિનારી તરફ વણો — સીધું વચ્ચે વેલણ દબાવવાથી પૂરણ એક બાજુ ધકેલાય છે.
ટિફિન માટે આગલી રાતે તૈયારી કરી શકાય?
લોટ બાંધી અને પૂરણ બનાવી ફ્રિજમાં અલગ અલગ રાખી શકાય, પણ પરાઠા સવારે જ વણીને શેકવા. ભરેલા પરાઠા રાતભર રાખવાથી બટાકાનો ભેજ લોટમાં ઉતરે છે અને તવા પર ચોંટી જાય છે.
પરાઠા કડક કેમ થઈ જાય છે?
લોટ કઠણ બાંધ્યો હોય, ઢાંકીને આરામ ન આપ્યો હોય, અથવા ધીમા તાપે લાંબો સમય શેક્યા હોય. તવો સારો ગરમ હોવો જોઈએ જેથી બે-ત્રણ મિનિટમાં ડાઘ પડી જાય; વધુ સમય શેકવાથી ભેજ ઊડી જાય છે અને પરાઠું સૂકું લાગે છે.
