મેથીના ગોટાMethi na Gota
ચોમાસામાં વરસાદ પડે એટલે ગુજરાતી ઘરોમાં મેથીના ગોટા બને જ. ચણાના લોટ અને મેથીની ભાજીના આ ભજિયાં બહારથી કરકરાં અને અંદરથી નરમ હોય છે.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- 1 કપ ચણાનો લોટ
- 1 કપ ઝીણી સમારેલી મેથીની ભાજી
- 2 ચમચી રવો
- 1 ચમચી ખાંડ
- 1 ચમચી આદુ-મરચાંની પેસ્ટ
- ½ ચમચી ખાંડેલા ધાણા અને મરી
- ¼ ચમચી સોડા, મીઠું
- તળવા માટે તેલ
બનાવવાની રીત
- મેથીની ભાજીને ધોઈ, બરાબર નિતારી, ઝીણી સમારો.
- બધી સામગ્રી ભેગી કરી, થોડું થોડું પાણી ઉમેરી ઘટ્ટ ખીરું બનાવો. 15 મિનિટ રહેવા દો.
- તેલ મધ્યમ ગરમ કરો. બહુ ગરમ તેલમાં ગોટા બહારથી બળી જશે.
- હાથ કે ચમચાથી નાના ગોટા પાડી, ગોલ્ડન થાય ત્યાં સુધી ધીમા-મધ્યમ તાપે તળો.
- તળેલાં મરચાં અને ખજૂર-આંબલીની ચટણી સાથે ગરમ પીરસો.
ટિપ્સ
- ખીરું બહુ પાતળું ન કરો, નહીંતર ગોટા તેલ પી જશે.
- થોડી ખાંડ ઉમેરવાથી ગોટાનો રંગ સરસ સોનેરી આવે છે.
- કઢી સાથે ખાવાથી ગોટાની મજા બમણી થાય છે.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
ગોટા તળ્યા પછી તરત ખાવાના છે — એ જ એમની ખૂબી છે. બે-ત્રણ કલાકમાં પોચા પડી જાય છે. વધે તો ફ્રિજમાં એક દિવસ રહે છે અને ઓવનમાં કે તવા પર ગરમ કરીને થોડું કરકરાપણું પાછું લાવી શકાય. ખીરું આગળથી બનાવીને ફ્રિજમાં બે કલાક રાખી શકાય, પણ સોડા તળતાં પહેલાં જ ઉમેરવો.
શું બદલી શકાય
- તાજી મેથી ન હોય તો કસૂરી મેથી અને પાલક ભેગાં વાપરો.
- ચણાના લોટમાં બે ચમચી ચોખાનો લોટ ઉમેરો તો ગોટા લાંબો સમય કરકરા રહે છે.
- દહીંને બદલે છાશ વાપરી શકાય; ખીરું સહેજ પાતળું કરવું.
સાથે શું પીરસવું
ગોટા સાથે કઢી અથવા ફુદીનાની ચટણી, અને તળેલાં મરચાં. વરસાદની સાંજે ચા સાથે — ગુજરાતમાં આ લગભગ નિયમ છે.
આ ભૂલો ટાળો
- તેલ બહુ ગરમ હોય તો ઉપર રંગ આવી જાય અને અંદર કાચા રહે. મધ્યમ તાપ રાખવો.
- ખીરું વધુ પાતળું ન કરવું, નહીંતર ગોટા ફેલાઈ જાય છે.
- સોડા વધુ નાખવાથી ગોટા તેલ પી જાય છે.
- એકસાથે ઘણા ગોટા ન નાખવા; તેલનું તાપમાન ઘટી જાય છે.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
ગોટા તેલ કેમ પી જાય છે?
તેલ ઓછું ગરમ હોય, ખીરામાં સોડા વધુ હોય, કે ખીરું બહુ પાતળું હોય. તેલમાં એક ટીપું ખીરું નાખો — તરત ઉપર આવે તો તાપમાન બરાબર છે.
ગોટા અને ભજીયામાં ફરક શું?
ભજીયા શાકભાજીના ટુકડાને ખીરામાં ઝબોળીને તળાય છે. ગોટા આખું ખીરું જ ચમચાથી તેલમાં મૂકીને તળાય છે, અને મેથી ખીરામાં જ ભળેલી હોય છે. ગોટા જાડા અને પોચા હોય છે.
ગોટા સાથે કઢી કેમ?
ગોટા તળેલા અને ભારે છે; ખાટી-ગળચટી કઢી એને હળવા બનાવે છે. ઉત્તર ગુજરાતમાં આ જોડી ખાસ પ્રચલિત છે.
