મેથીના થેપલાMethi Thepla
થેપલા વગર ગુજરાતીનો પ્રવાસ અધૂરો. મેથી અને મસાલા નાખેલા આ નરમ રોટલા 2-3 દિવસ બગડતા નથી, અને દહીં, છૂંદા કે ચા સાથે ગમે ત્યારે ખાઈ શકાય.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- 2 કપ ઘઉંનો લોટ
- 1 કપ ઝીણી સમારેલી મેથીની ભાજી
- ¼ કપ દહીં
- 1 ચમચી આદુ-મરચાંની પેસ્ટ
- ½ ચમચી હળદર, 1 ચમચી ધાણાજીરું
- 1 ચમચી તલ, ચપટી હિંગ
- 2 ચમચી તેલ, મીઠું
- શેકવા માટે તેલ
બનાવવાની રીત
- બધી સામગ્રી ભેગી કરી, જરૂર પ્રમાણે પાણી ઉમેરી નરમ લોટ બાંધો. 15 મિનિટ ઢાંકીને રાખો.
- લોટના ગોળા બનાવી, પાતળા થેપલા વણો.
- ગરમ તવા પર મૂકી, બંને બાજુ તેલ લગાવી, ડાઘ પડે ત્યાં સુધી મધ્યમ તાપે શેકો.
- શેકાઈ જાય એટલે એકબીજા પર મૂકી ઢાંકી રાખો, જેથી નરમ રહે.
- દહીં, છૂંદો કે ચા સાથે પીરસો.
ટિપ્સ
- લોટમાં દહીં ઉમેરવાથી થેપલા નરમ રહે છે.
- પ્રવાસ માટે બનાવતાં હોવ તો થોડું વધુ તેલ વાપરો — લાંબો સમય ટકે છે.
- મેથી ન હોય તો દૂધી કે મૂળાનાં પાન પણ વાપરી શકાય.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
થેપલા જ પ્રવાસની વાનગી છે એનું કારણ એ કે તેલથી શેકેલાં થેપલા ઓરડાના તાપમાને ત્રણ-ચાર દિવસ સહેલાઈથી ટકે છે. સંપૂર્ણ ઠંડાં થયા પછી જ ડબ્બામાં ભરવાં, નહીંતર વરાળથી ભીનાં થઈ જાય છે. ફ્રિજમાં અઠવાડિયું રહે છે. ગરમ કરવાં હોય તો સૂકા તવા પર બંને બાજુ 20 સેકન્ડ — તેલ ફરી ઉમેરવાની જરૂર નથી.
શું બદલી શકાય
- તાજી મેથી ન હોય તો 3 ચમચી કસૂરી મેથી વાપરો, પણ પહેલાં હાથમાં મસળીને નાખવી.
- દહીં ન હોય તો છાશ કે પાણી ચાલે; દહીંથી થેપલા વધુ નરમ થાય છે.
- આખા ઘઉંના લોટમાં બે ચમચી બાજરીનો લોટ ઉમેરો તો સ્વાદ ગામઠી અને પચવામાં હળવાં થાય છે.
- મેથીને બદલે મૂળા, પાલક કે દૂધી છીણીને પણ થેપલા બને છે.
સાથે શું પીરસવું
છૂંદો, કેરીનું અથાણું અને દહીં — આ ત્રણ થેપલાના પરંપરાગત સાથી છે. પ્રવાસમાં સૂકી ચટણી કે સેવ સાથે, અને ઘરે ગરમ ચા સાથે.
આ ભૂલો ટાળો
- મેથીમાં મીઠું નાખીને પાણી ન નિચોવવું — થેપલામાં એ ભેજ જ જોઈએ છે.
- લોટ કઠણ ન બાંધવો. નરમ લોટનાં થેપલા જ નરમ રહે છે.
- તેજ તાપે શેકવાથી ઉપર ડાઘ પડે છે અને અંદર કાચાં રહે છે. મધ્યમ તાપ રાખવો.
- ગરમ થેપલા એકબીજા પર મૂકીને ઢાંકવાં નહીં, વરાળથી ભીનાં થઈ જશે.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
થેપલા કેટલા દિવસ ટકે?
ઓરડાના તાપમાને ત્રણથી ચાર દિવસ, જો બરાબર શેકેલાં હોય અને ઠંડાં કરીને ભર્યાં હોય. ફ્રિજમાં અઠવાડિયું. પ્રવાસ માટે બનાવતા હો તો થોડું વધારે તેલ વાપરવું, એ જ સાચવે છે.
થેપલા કડક કેમ થઈ જાય છે?
લોટ કઠણ બાંધ્યો હોય, મોણ ઓછું હોય, કે વધુ વારે શેક્યાં હોય. દહીં ઉમેરવાથી અને લોટ 15 મિનિટ ઢાંકી રાખવાથી ફરક પડે છે.
બાળકોના ટિફિનમાં આપી શકાય?
હા, થેપલા ઠંડાં થયા પછી પણ નરમ રહે છે એટલે ટિફિન માટે સૌથી વ્યવહારુ વાનગી છે. મરચું ઓછું રાખીને દહીં કે છૂંદા સાથે મૂકો.





