અપ્પેAppe
ઢોસાના ખીરામાંથી અપ્પે પેનમાં બનતા નાના ગોળ અપ્પે — તળેલા નથી, છતાં બહારથી કરકરા. ટિફિનમાં પણ સરસ રહે છે.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- 2 કપ ઢોસા કે ઈડલીનું ખીરું
- 1 ડુંગળી, 1 ગાજર — ઝીણાં સમારેલાં
- 2 લીલાં મરચાં, આદુ, કોથમીર
- વઘાર: તેલ, રાઈ, અડદની દાળ, લીમડો, હિંગ
- મીઠું
- અપ્પે પેન માટે તેલ
બનાવવાની રીત
- તેલમાં રાઈ, અડદની દાળ, લીમડો અને હિંગનો વઘાર કરી, ડુંગળી-ગાજર 2 મિનિટ સાંતળો.
- આ વઘાર ખીરામાં ઉમેરી, મરચાં, આદુ, કોથમીર અને મીઠું ભેળવો.
- અપ્પે પેનના દરેક ખાનામાં થોડું તેલ મૂકી ગરમ કરો.
- ખીરું ભરી, ઢાંકીને ધીમા તાપે 3-4 મિનિટ શેકો.
- ચમચી કે કાંટાથી ફેરવી, બીજી બાજુ 2-3 મિનિટ શેકી, ચટણી સાથે પીરસો.
ટિપ્સ
- ખીરું બહુ પાતળું હોય તો અપ્પે ફેરવતી વખતે તૂટે છે.
- ધીમો તાપ રાખવો, નહીંતર બહારથી બળે અને અંદર કાચા રહે.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
અપ્પે ગરમ જ સારાં લાગે છે. વધે તો ફ્રિજમાં ડબ્બામાં બે દિવસ રહે, પણ ઠંડાં થતાં રબર જેવાં થઈ જાય. ફરી ખાતાં પહેલાં અપ્પે પેનમાં થોડું તેલ મૂકી બંને બાજુ શેકી લો — માઈક્રોવેવમાં ગરમ કરશો તો ચીકણાં પડશે. બચેલું ખીરું ફ્રિજમાં રાખો, બહાર રહે તો વધુ ખાટું થઈ જાય.
શું બદલી શકાય
- ઢોસાનું ખીરું ન હોય તો 1 કપ રવો અને ½ કપ દહીં ભેગાં કરી 20 મિનિટ રાખો, પછી ઈનો ઉમેરો — આથાની જરૂર નહીં પડે, પણ સ્વાદમાં ખટાશ ઓછી રહેશે.
- અડદની દાળ વઘારમાં ન હોય તો ચણાની દાળ વાપરો; કરકરાપણું સરખું આવશે.
- ગાજરની જગ્યાએ છીણેલી દૂધી, કોબીજ કે બાફેલા વટાણા ચાલે — દૂધી વાપરો તો પાણી નિચોવી લેવું, નહીંતર ખીરું પાતળું થાય.
- અપ્પે પેન ન હોય તો નૉન-સ્ટિક તવા પર નાની જાડી ઉત્તપમ જેવી પેટીસ પાડો; આકાર જુદો રહેશે, રીત એ જ.
સાથે શું પીરસવું
સવારના નાસ્તામાં નાળિયેરની ચટણી કે મોળી ચટણી સાથે, અને ચા સાથે પણ મજા આવે. ટિફિનમાં ભરવા માટે સારાં — હાથમાં પકડીને ખાઈ શકાય એટલે બાળકોને ભાવે.
આ ભૂલો ટાળો
- ખાનામાં ખીરું છેક ઉપર સુધી ન ભરો — અડધાથી થોડું વધારે ભરવું, નહીંતર ફૂલીને બહાર નીકળી જાય અને ફેરવતાં ખરડાય.
- ખીરું ભરતાં પહેલાં પેન બરાબર ગરમ થવા દો. ઠંડા પેનમાં ખીરું ચોંટે છે અને અપ્પે ઉખડતાં નથી.
- ફેરવવાની ઉતાવળ ન કરો. નીચેની બાજુ સોનેરી થઈને આપમેળે છૂટી પડે ત્યારે જ ફેરવાય — વહેલાં ફેરવશો તો અડધું ખાનામાં રહી જશે.
- વઘાર ગરમ હોય ત્યારે સીધો ખીરામાં ન નાખો, થોડું ઠંડું પડવા દો — ગરમ તેલ ખીરાને આંશિક પકવી દે છે.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
અપ્પે ખાનામાંથી ઉખડતાં નથી, શું કરવું?
દરેક ખાનામાં તેલ લગાવ્યું છે કે નહીં તે જુઓ, અને પેન બરાબર ગરમ થયા પછી જ ખીરું ભરો. ઉપરાંત નીચેની બાજુ પૂરી શેકાય તે પહેલાં ફેરવવાથી પણ ચોંટે છે — 3-4 મિનિટ ધીરજ રાખો.
વાસી ખીરાનાં અપ્પે બનાવી શકાય?
હા, પણ ખીરું વધુ ખાટું થયું હોય તો ચપટી ખાંડ અને ચપટી ખાવાનો સોડા ઉમેરો. બહુ ફૂલેલું ખીરું હોય તો હલાવીને હવા થોડી કાઢી નાખો, નહીંતર અપ્પે ફૂલીને પછી બેસી જાય છે.
તેલ ઓછું વાપરી શકાય?
હા. અપ્પે પેનમાં દરેક ખાનામાં ચાર-પાંચ બુંદ તેલ પૂરતું છે. એ જ આ રીતનો ફાયદો છે — ખીરાની એ જ વાનગી તળવાને બદલે શેકાઈ જાય છે.
