બટાકા વડાBataka Vada
મસાલાવાળા બટાકાના ગોળાને ચણાના લોટના ખીરામાં ઝબોળીને તળેલા વડા. એમ જ ચટણી સાથે, કે પાંવમાં મૂકીને વડાપાંવ.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- 4 બાફેલા બટાકા, મસળેલા
- 1 ચમચી આદુ-લસણ-મરચાંની પેસ્ટ
- રાઈ, હિંગ, હળદર, લીમડો
- કોથમીર, લીંબુનો રસ, મીઠું
- ખીરું: 1 કપ ચણાનો લોટ, ચપટી સોડા, હળદર, મીઠું
- તળવા માટે તેલ
બનાવવાની રીત
- તેલમાં રાઈ, હિંગ, લીમડો અને આદુ-લસણ-મરચાંની પેસ્ટ સાંતળો.
- મસળેલા બટાકા, હળદર, મીઠું, લીંબુ અને કોથમીર ઉમેરી 3 મિનિટ પકાવો. ઠંડું કરી ગોળા વાળો.
- ચણાના લોટનું ઘટ્ટ, લીસું ખીરું બનાવો.
- ગોળાને ખીરામાં ઝબોળી, ગરમ તેલમાં સોનેરી થાય ત્યાં સુધી તળો.
- લીલી ચટણી અને તળેલાં મરચાં સાથે ગરમ પીરસો.
ટિપ્સ
- ખીરું ઘટ્ટ હશે તો જ વડાને બરાબર વળગશે.
- તેલ મધ્યમ-તેજ રાખવું, ઓછું ગરમ હોય તો ખીરું ઊતરી જાય છે.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
તળ્યા પછી દસ મિનિટમાં ખાવામાં જ મજા છે. બહાર ખુલ્લા મૂકી રાખો તો ચણાના લોટનું પડ વરાળ ખેંચીને પોચું પડી જાય છે. ફ્રિજમાં હવાચુસ્ત ડબ્બામાં બે દિવસ રહે. ફરી કરકરા કરવા હોય તો તવા પર થોડું તેલ મૂકી બંને બાજુ શેકો કે એરફ્રાયરમાં પાંચ મિનિટ મૂકો — માઈક્રોવેવમાં ગરમ કરતાં પડ ચીકણું અને રબર જેવું થાય છે. બટાકાનું પૂરણ એક દિવસ પહેલાં બનાવી ફ્રિજમાં રાખી શકાય.
શું બદલી શકાય
- ખીરામાં બે ચમચી ચોખાનો લોટ ઉમેરશો તો પડ વધુ કરકરું રહેશે અને ઠંડું પડ્યા પછી પણ થોડું ટકશે. વધુ નાખવું નહીં, નહીં તો પડ કઠણ થઈ જાય છે.
- લસણ ન ખાતા હોય તો આદુ-મરચાંની પેસ્ટ અને ચપટી હિંગ વાપરો. સ્વાદ જુદો લાગશે, પણ પૂરણ મોળું નહીં પડે — હિંગ લસણની જગ્યા થોડી ભરે છે.
- ખીરામાં સોડા ન નાખવો હોય તો વાંધો નથી. પડ થોડું ભારે અને ઓછું ફૂલેલું રહેશે. એને બદલે ખીરામાં એક ચમચી ગરમ તેલ નાખી ફટકારી લો.
- લીંબુ ન હોય તો ચપટી આમચૂર કે અડધી ચમચી આંબલીનો રસ નાખો. આંબલી વાપરો તો પૂરણ પકાવતી વખતે જ નાખવી, છેલ્લે નહીં.
સાથે શું પીરસવું
સાંજની ચા સાથે લીલી ચટણી અને તળેલાં મરચાં — આ જ ઘરની રીત છે. પાંઉ વચ્ચેથી કાપી, લસણની સૂકી ચટણી લગાવી વડું દબાવી દો તો વડાપાંઉ થઈ ગયું. વરસાદના દિવસે બપોરે બનાવવાની વાનગી ગણાય છે.
આ ભૂલો ટાળો
- પૂરણ સાવ ઠંડું થયા પછી જ ગોળા વાળો. ગરમ પૂરણ ચોંટે છે, ગોળો ઢીલો રહે છે અને તેલમાં જતાંવેંત ફાટે છે.
- ગોળા વાળ્યા પછી હથેળીમાં ફેરવીને તપાસો — કોઈ તરાડ દેખાય તો દબાવીને બંધ કરો. નાની તરાડમાંથી પણ તેલ અંદર ઘૂસીને વડું તેલ પી જાય છે.
- એકસાથે ઘણાં વડાં કડાઈમાં ન નાખવાં. તેલનો તાપ ઊતરી જાય છે, પડ ઊતરવા લાગે છે અને વડાં ચીકણાં થાય છે. એક વખતે ચાર-પાંચ બસ.
- બાફેલા બટાકાને ગરમ હોય ત્યારે મિક્સરમાં ન ફેરવવા. હાથથી કે મેશરથી મસળવા — મિક્સરમાં બટાકો ચીકણો લચકો થઈ જાય છે અને પૂરણ બંધાતું નથી.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
વડાં તેલમાં ફાટી જાય છે, શું કરવું?
ત્રણ વાતો તપાસો: પૂરણ ઠંડું હતું કે નહીં, ગોળામાં તરાડ હતી કે નહીં, અને ખીરાનું પડ આખા ગોળા પર ચડ્યું હતું કે નહીં. ઝબોળ્યા પછી ગોળો બે સેકન્ડ હાથમાં રાખી વધારાનું ખીરું ટપકવા દો, પછી કડાઈની કિનારીથી ધીમેથી સરકાવો.
વડાં પહેલેથી બનાવી રાખી શકાય?
પૂરણના ગોળા વાળીને ફ્રિજમાં એક દિવસ રાખી શકાય, અને ડીપ ફ્રીઝરમાં મહિનો. તળતાં પહેલાં અડધો કલાક બહાર કાઢી રાખવા, પછી ખીરામાં ઝબોળવા. ખીરું તો દર વખતે તાજું જ ફટકારવું — બેસી ગયેલું ખીરું વડાને વળગતું નથી.
ઓછા તેલમાં વડાં થાય?
એરફ્રાયરમાં કે અપ્પમ પાત્રમાં થાય, પણ એ ખરેખર વડાં નહીં કહેવાય. ખીરાનું પડ ડૂબતા તેલમાં જ ફૂલે છે; એરફ્રાયરમાં એ સૂકું અને કઠણ રહે છે. ઓછા તેલમાં કરવું હોય તો ખીરું છોડી દો અને બટાકાના પૂરણની ટિક્કી બનાવી તવા પર શેકો.
