બેસનનો ચીલ્લાBesan Chilla
ચણાના લોટ, ડુંગળી અને ટામેટાંમાંથી દસ મિનિટમાં બનતો ચીલ્લા. પલાળવાની કે વાટવાની જરૂર નથી.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- 1 કપ ચણાનો લોટ
- 1 ડુંગળી, 1 ટામેટું, ઝીણાં સમારેલાં
- 2 લીલાં મરચાં, કોથમીર
- ½ ચમચી હળદર, ચપટી અજમો, મીઠું
- ¾ કપ પાણી
- તેલ શેકવા માટે
બનાવવાની રીત
- ચણાનો લોટ, મસાલા અને પાણી ભેગાં કરી ગઠ્ઠા વગરનું પાતળું ખીરું બનાવો. 5 મિનિટ રહેવા દો.
- તેમાં ડુંગળી, ટામેટું, મરચાં અને કોથમીર ઉમેરો.
- ગરમ તવા પર ખીરું ગોળ પાથરો.
- કિનારે તેલ મૂકી બંને બાજુ સોનેરી થાય ત્યાં સુધી શેકો.
- ચટણી કે દહીં સાથે ગરમ પીરસો.
ટિપ્સ
- ખીરું 5 મિનિટ રહેવા દેવાથી ચીલ્લા નરમ થાય છે.
- ઉપર થોડું છીણેલું ચીઝ નાખો તો બાળકો ખુશ.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
ચીલ્લા તવા પરથી ઉતરે એ જ ઘડીએ ખાવાના. પાંચ-દસ મિનિટમાં વરાળ અંદર ભરાઈને કિનારી પોચી પડી જાય છે. તરત ન ખાવા હોય તો એકબીજા પર ન મૂકવા, થાળીમાં છૂટા પાથરવા. ફ્રિજમાં હવાચુસ્ત ડબ્બામાં એક દિવસ રહે; ફરી તવા પર થોડું તેલ મૂકી બંને બાજુ ગરમ કરવા. વધેલું ખીરું રાખવું નહીં — ડુંગળી-ટામેટું પાણી છોડીને એને પાતળું અને ખાટું કરી નાખે છે.
શું બદલી શકાય
- ચણાના લોટમાં બે ચમચી રવો ઉમેરશો તો કિનારી કરકરી થશે. રવો નાખો તો ખીરું દસ મિનિટ રહેવા દેવું પડે, એ પાણી ખેંચે છે.
- ડુંગળી ન ખાતા હોય તો એને બદલે છીણેલી કોબી, દૂધી કે બારીક સમારેલી મેથીની ભાજી નાખો. કોબી અને દૂધી પાણી છોડે છે, એટલે ખીરામાં પાણી પા કપ ઓછું રાખવું.
- અજમો ન હોય તો ચપટી શેકેલા જીરાનો ભૂકો નાખો. સુગંધ જુદી લાગશે, પણ ચણાના લોટનું ભારેપણું બંને સરખું હળવું કરે છે.
- લીલાં મરચાં ઓછાં કરવા હોય તો પા ચમચી લાલ મરચું નાખો, પણ એ ખીરામાં જ ભેળવવું. તવા પર છાંટેલું લાલ મરચું બળીને કડવું થાય છે.
સાથે શું પીરસવું
સવારના નાસ્તામાં કે સાંજની ચા સાથે. ઘરમાં મોટે ભાગે લીલી ચટણી કે ઘટ્ટ દહીં સાથે આપવામાં આવે છે; બાળકોના ટિફિનમાં ટામેટાના સોસ સાથે જાય છે. બે ચીલ્લા અને એક વાટકી દહીં — રાતનું હળવું જમણ પણ થઈ ગયું.
આ ભૂલો ટાળો
- તવો ધુમાડો નીકળે એટલો ગરમ ન કરવો. ખીરું પડતાંવેંત જામી જાય છે અને પાથરી શકાતું નથી — મધ્યમ તાપ રાખવો.
- ખીરું ઘટ્ટ હોય તો ચીલ્લો જાડો થાય અને વચ્ચેથી કાચો રહે. ચમચામાંથી સરે એવું, દોસાના ખીરા જેવું પાતળું રાખવું.
- એક બાજુ બરાબર સોનેરી ન થાય ત્યાં સુધી ઉથલાવવો નહીં. વહેલો ઉથલાવેલો ચીલ્લો તવા પર ચોંટીને ફાટે છે.
- ડુંગળી-ટામેટું ખીરામાં નાખીને અડધો કલાક બેસી રહેવા ન દેવું. પાણી છૂટે છે, ખીરું ઢીલું પડે છે અને ચીલ્લા તવા પર તૂટે છે — શેકવાના થોડા જ સમય પહેલાં નાખવાં.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
ચીલ્લા તવા પર ચોંટી જાય છે, શું કરવું?
તવો બરાબર તપ્યો નથી અથવા તવા પર તેલનું પડ નથી. લોખંડના તવા પર પહેલાં ડુંગળીની ચીરી તેલમાં બોળીને ઘસી લો, પછી ખીરું પાથરો. નોનસ્ટિક તવા પર ખીરું પાથર્યા પછી જ કિનારે તેલ મૂકવું, પહેલાં નહીં.
ચીલ્લા કરકરા કેમ નથી થતા?
પાતળા પાથરો અને તાપ મધ્યમથી સહેજ વધારે રાખો. ખીરામાં પાણી વધારે હોય તો ચીલ્લો નરમ જ રહે છે. બે ચમચી રવો કે ચોખાનો લોટ ઉમેરવાથી કિનારી કરકરી થાય છે. તેલ કિનારે મૂકવું, વચ્ચે રેડવું નહીં.
ખીરું આગલા દિવસે બનાવી શકાય?
ફક્ત લોટ, મસાલા અને પાણીનું ખીરું ફ્રિજમાં એક રાત રહે. ડુંગળી, ટામેટું અને કોથમીર સવારે જ નાખવાં. વાપરતી વખતે ખીરું ઘટ્ટ થઈ ગયું હશે — બે-ત્રણ ચમચી પાણી ઉમેરી ફરી ફટકારી લેવું.
