નાળિયેરની ચટણીCoconut Chutney
ઈડલી, ઢોસા અને વડા સાથેની સફેદ નાળિયેરની ચટણી — દસ મિનિટમાં તૈયાર અને ઘરે બનાવેલી હંમેશાં બહારની કરતાં સારી.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- 1 કપ તાજું છીણેલું નાળિયેર
- 2 ચમચી શેકેલી ચણાની દાળ (દાળિયા)
- 2 લીલાં મરચાં, 1 ચમચી આદુ
- મીઠું, પાણી
- વઘાર: તેલ, રાઈ, અડદની દાળ, લીમડો, 1 સૂકું મરચું, હિંગ
બનાવવાની રીત
- નાળિયેર, દાળિયા, મરચાં, આદુ અને મીઠું થોડા પાણી સાથે બારીક વાટો.
- જરૂર પ્રમાણે પાણી ઉમેરી ઘટ્ટ ચટણી બનાવો.
- તેલમાં રાઈ તતડાવી, અડદની દાળ સોનેરી થાય ત્યાં સુધી શેકો.
- લીમડો, સૂકું મરચું અને હિંગ ઉમેરો.
- આ વઘાર ચટણી પર રેડી, ઈડલી કે ઢોસા સાથે પીરસો.
ટિપ્સ
- દાળિયા ચટણીને ઘટ્ટ રાખે છે અને પાણી છૂટતું નથી.
- તાજું નાળિયેર જ વાપરો, સૂકું નાળિયેર કામ નહીં આવે.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
નાળિયેરની ચટણી બહાર ત્રણ-ચાર કલાકમાં ખાટી પડવા લાગે છે, ઉનાળામાં એથી પણ જલદી. ફ્રિજમાં કાચની બરણીમાં બે દિવસ સારી રહે છે. ઠંડી થતાં ઘટ્ટ થઈ જાય એટલે પીરસતાં પહેલાં એક-બે ચમચી પાણી ઉમેરી ફેંટી લો. વઘાર ઉપર તરતો રહે એમાં કંઈ ખોટું નથી — હલાવી લેવું. ગરમ કરવી નહીં.
શું બદલી શકાય
- દાળિયા ન હોય તો બે ચમચી શેકેલા શીંગદાણા વાપરો — ચટણીનો રંગ થોડો ઘાટો થશે અને સ્વાદ વધુ ભારે લાગશે, પણ ઘટ્ટપણું બરાબર આવશે.
- અડદની દાળ ન હોય તો વઘારમાં ચણાની દાળ નાખો. એ પણ કરકરી થાય છે, ખાલી થોડી વહેલી સોનેરી થઈ જાય છે એટલે ધ્યાન રાખવું.
- તીખાશ ઓછી જોઈતી હોય તો લીલાં મરચાંને બદલે એક સૂકું લાલ મરચું ગરમ પાણીમાં પલાળીને વાટવું — રંગ સરસ આવે અને તીખાશ હળવી રહે.
- ખટાશ માટે લીંબુને બદલે એક નાની ચમચી દહીં કે ચીંચનો રસ નાખી શકાય. દહીં નાખો તો ચટણી એ જ દિવસે વાપરી લેવી.
સાથે શું પીરસવું
ઈડલી, ઢોસા, ઉત્તપમ, મેદુ વડા અને ઉપમા સાથે. દક્ષિણ ભારતમાં સવારના નાસ્તાની થાળીમાં સંભાર સાથે બંને હોય છે. ગુજરાતી ઘરમાં હવે ઢોસા સામાન્ય થઈ ગયા છે એટલે આ ચટણી પણ રોજની બની ગઈ છે.
આ ભૂલો ટાળો
- પાણી એકસાથે બધું ન નાખવું. ઓછા પાણીમાં પહેલાં બારીક વાટો, પછી ધીમે ધીમે પાણી ઉમેરો — શરૂમાં પાણી વધી ગયું તો નાળિયેર બારીક વટાતું જ નથી અને ચટણી દાણાદાર રહી જાય છે.
- વઘાર ધુમાડા નીકળે એટલો ગરમ ન કરવો. અડદની દાળ બળી જાય તો આખી ચટણી કડવી લાગે છે — દાળ સોનેરી થાય એટલે તરત તાપ બંધ.
- લીમડો વઘારમાં છેલ્લે નાખવો અને તરત રેડી દેવું. વધુ શેકાય તો કાળો પડીને ભૂકો થઈ જાય છે.
- વાટતી વખતે ગરમ પાણી વાપરવું નહીં. ઠંડું કે સામાન્ય પાણી જ — ગરમ પાણીથી નાળિયેરનું તેલ છૂટું પડે છે અને ચટણી જલદી ખાટી થાય છે.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
નાળિયેરની ચટણી પાણી કેમ છોડે છે?
દાળિયા કે શીંગદાણા જેવું બાંધનારું કંઈ ન હોય તો નાળિયેર અને પાણી અલગ પડી જાય છે. બીજું કારણ વધુ પાણી. ઉપાય: એક ચમચી દાળિયા વાટીને ભેળવી દો, પંદર મિનિટમાં બંધાઈ જશે.
ફ્રોઝન નાળિયેર ચાલે?
હા, સારું ચાલે. ફ્રિજમાંથી કાઢી દસ-પંદર મિનિટ બહાર રાખી પછી વાટવું. બરફ જેવું કઠણ નાળિયેર મિક્સરમાં બારીક થતું નથી અને બ્લેડ પર જોર પડે છે.
ચટણી વધી જાય તો શું કરવું?
બીજા દિવસે એમાં થોડું દહીં અને સમારેલી કાકડી ભેળવી કચુંબર જેવું બનાવી શકાય, અથવા ઉપમા-પોહામાં એક ચમચી નાખી દેવી. ત્રણ દિવસ પછીની ચટણી ફેંકી દેવી — નાળિયેર જલદી બગડે છે.
