દાલ મખનીDal Makhani
આખા અડદ અને રાજમાને કલાકો સુધી ધીમા તાપે પકાવીને બનતી દાલ મખની પંજાબી રસોઈની સૌથી જાણીતી વાનગી છે. ધીરજ એ જ તેની ખરી રેસીપી છે — જેટલી વાર ઉકળે, તેટલી વધુ મલાઈદાર બને.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- 1 કપ આખા અડદ
- ¼ કપ રાજમા
- બંનેને રાતભર પલાળેલા
- 2 ડુંગળી, 3 ટામેટાં, 1 ચમચી આદુ-લસણની પેસ્ટ
- 3 ચમચી માખણ, ¼ કપ ક્રીમ
- 1 ચમચી લાલ મરચું, ½ ચમચી ગરમ મસાલો, કસૂરી મેથી
- મીઠું, કોથમીર
બનાવવાની રીત
- પલાળેલા અડદ અને રાજમાને મીઠું નાખી કૂકરમાં 6-7 સીટી સુધી બરાબર નરમ થાય ત્યાં સુધી બાફો.
- માખણમાં આદુ-લસણ અને ડુંગળી સોનેરી થાય ત્યાં સુધી સાંતળો.
- ટામેટાંની પેસ્ટ ઉમેરી તેલ છૂટું પડે ત્યાં સુધી પકાવો, પછી મસાલા નાખો.
- બાફેલી દાળ પાણી સાથે ઉમેરો અને ધીમા તાપે ઓછામાં ઓછી 30-40 મિનિટ ઉકળવા દો, વચ્ચે વચ્ચે ચમચાથી દાળ મસળતા રહો.
- છેલ્લે ક્રીમ, કસૂરી મેથી અને એક ચમચી માખણ ઉમેરી 5 મિનિટ રહેવા દો.
- કોથમીર નાખી નાન, રોટી કે જીરા રાઈસ સાથે પીરસો.
ટિપ્સ
- ઉતાવળ કરશો તો દાલ મખની નહીં, સાદી દાળ બનશે — ધીમા તાપે લાંબો સમય જરૂરી છે.
- દાળને ચમચાથી મસળવાથી ક્રીમ વગર પણ મલાઈદાર લાગે છે.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
દાલ મખની ફ્રિજમાં ચાર દિવસ અને ફ્રીઝરમાં એક મહિનો રહે છે, અને આ એવી વાનગી છે જે બીજા દિવસે ખરેખર વધુ સારી લાગે છે. ગરમ કરતી વખતે થોડું પાણી કે દૂધ ઉમેરવું, કારણ કે ઠંડી પડતાં ઘણી ઘટ્ટ થાય છે. ઉપર તાજી મલાઈ પીરસતી વખતે જ નાખવી.
શું બદલી શકાય
- મલાઈ ન હોય તો દૂધમાં એક ચમચી માખણ ઉમેરીને વાપરો.
- રાજમા ન હોય તો માત્ર અડદની દાળથી પણ બને છે, પણ પોત થોડું પાતળું લાગશે.
- કસૂરી મેથી છેલ્લે હાથમાં મસળીને નાખવી — આ એક વસ્તુ દાલ મખનીનો સ્વાદ નક્કી કરે છે.
- ધૂમ્રસ્વાદ જોઈતો હોય તો કોલસાનો ટુકડો ગરમ કરી વાટકીમાં મૂકી, ઘી નાખી, ઢાંકીને પાંચ મિનિટ રાખો.
સાથે શું પીરસવું
નાન, તંદૂરી રોટી કે જીરા રાઈસ સાથે. સાથે કાચી ડુંગળી, લીંબુ અને લીલી ચટણી.
આ ભૂલો ટાળો
- દાળ ઉતાવળે ન પકવવી. ધીમા તાપે જેટલી લાંબી ઉકળે એટલી સારી — એ જ આ વાનગીનું રહસ્ય છે.
- ટામેટાં કાચાં ન રહેવા દેવાં; તેલ છૂટું પડે ત્યાં સુધી પકવવાં.
- મલાઈ ઉકળતી દાળમાં ન નાખવી, ફાટી જશે. તાપ ધીમો કરીને ઉમેરવી.
- મીઠું વહેલું નાખવાથી રાજમા કઠણ રહે છે; બફાઈ ગયા પછી નાખવું.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
રેસ્ટોરાં જેવી દાલ મખની ઘરે કેમ નથી બનતી?
સમય. રેસ્ટોરાંમાં દાળ કલાકો સુધી ધીમા તાપે રહે છે, જેથી અડદની દાળ તૂટીને ક્રીમી થઈ જાય. ઘરે પણ એક કલાક ધીમા તાપે રાખો તો ઘણો ફરક પડે છે.
અડદની દાળ કેટલો સમય પલાળવી?
ઓછામાં ઓછા 8 કલાક કે આખી રાત. ઓછું પલાળશો તો કૂકરમાં પણ બરાબર નહીં બફાય.
આ રોજ ખાવા જેવી વાનગી છે?
માખણ અને મલાઈને કારણે આ તહેવાર કે મહેમાનની વાનગી વધુ છે. રોજ માટે એ જ દાળ ઓછા માખણે અને મલાઈ વગર બનાવી શકાય.
