દાળવડાDal Vada
ચણાની અને મગની દાળને બરછટ વાટીને તળેલા દાળવડા — વરસાદની સાંજે ચા અને તળેલાં મરચાં સાથે.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- 1 કપ ચણાની દાળ, ½ કપ મગની દાળ — 4 કલાક પલાળેલી
- 1 ચમચી આદુ-મરચાંની પેસ્ટ
- 1 ડુંગળી અને કોથમીર, ઝીણાં સમારેલાં
- લીમડો, ચપટી હિંગ, ½ ચમચી હળદર
- મીઠું, ચપટી સોડા
- તળવા માટે તેલ
બનાવવાની રીત
- પલાળેલી દાળને ઓછામાં ઓછા પાણીથી બરછટ વાટો — દાણા દેખાવા જોઈએ.
- તેમાં આદુ-મરચાં, ડુંગળી, કોથમીર, લીમડો, હિંગ, હળદર અને મીઠું ભેળવો.
- છેલ્લે ચપટી સોડા ઉમેરી હળવા હાથે ફીણો.
- મધ્યમ ગરમ તેલમાં ચમચાથી વડા મૂકી, સોનેરી થાય ત્યાં સુધી તળો.
- તળેલાં મરચાં, ચટણી અને ચા સાથે ગરમ પીરસો.
ટિપ્સ
- દાળ બારીક વાટશો તો વડા ભારે થશે — બરછટ જ રાખવી.
- મીઠું તળતાં પહેલાં જ નાખવું, વહેલું નાખશો તો ખીરું પાતળું થાય છે.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
તળેલાં દાળવડાં ગરમ હોય ત્યારે જ સૌથી સારાં. ઠંડા થયા પછી ઢાંકેલા વાસણમાં એક દિવસ રહે, પણ હવાચુસ્ત ડબ્બામાં ન ભરવાં — વરાળ અંદર જ રહી જાય અને પોચાં થઈ જાય. ફરી કરકરાં કરવા તવા પર કે ઓવનમાં 180 ડિગ્રીએ પાંચ મિનિટ મૂકો. ફ્રિજમાં રાખશો તો કડક અને રબર જેવાં લાગશે.
શું બદલી શકાય
- મગની દાળ ન હોય તો આખી ચણાની દાળ વાપરો — વડાં થોડાં ભારે પણ વધુ કરકરાં થશે. અડદની દાળ એક ચતુર્થાંશ નાખો તો અંદર પોચાં રહે.
- ડુંગળી ન ખાતા હોય તો એની જગ્યાએ અડધો કપ ઝીણી સમારેલી કોબી કે મેથીની ભાજી નાખો, અને અડધી ચમચી વરિયાળી ઉમેરો.
- સોડા ન વાપરવો હોય તો વાટેલી દાળને હાથથી પાંચ મિનિટ એક દિશામાં ફીણો — હવા ભરાય છે અને વડાં એટલાં જ હલકાં થાય છે.
- આદુ-મરચાંની તૈયાર પેસ્ટ ન હોય તો એક ઇંચ આદુ અને બે મરચાં ખાંડણીમાં ખાંડી લો; મિક્સરમાં ફેરવવા જેટલું પ્રમાણ નથી.
સાથે શું પીરસવું
ચોમાસાની સાંજનો ગુજરાતી નાસ્તો — તળેલાં મરચાં, કાચી ડુંગળી અને કડક મસાલા ચા સાથે. સૌરાષ્ટ્રમાં પ્રવાસ કે પિકનિકમાં દાળવડાં અને ચટણી સાથે લઈ જવાનો રિવાજ છે. લગ્ન કે પ્રસંગના નાસ્તાના થાળમાં પણ બેસે છે.
આ ભૂલો ટાળો
- કડાઈ ભરચક ન ભરવી. એકસાથે વધારે વડાં નાખતાં તેલ ઠંડું પડે છે અને વડાં તેલ પી જાય છે — એક વખતે છ-સાત પૂરતાં.
- તેજ તાપે ન તળવાં. બહારથી ઘેરાં થઈ જશે અને અંદર દાળ કાચી રહેશે; મધ્યમ તાપ રાખીને સમય આપવો.
- વડાં જાડાં ન મૂકવાં. ચમચાથી મૂકતી વખતે હળવેથી ચપટાં કરો, નહીંતર વચ્ચેનો ભાગ ચડતો નથી.
- સમારેલી ડુંગળી ખીરામાં નાખીને રાહ ન જોવી. ડુંગળી પાણી છોડે છે અને ખીરું વહેવા લાગે છે — તળવાના થોડા સમય પહેલાં જ ભેળવવી.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
દાળવડાં અંદરથી કાચાં રહે છે, કારણ?
તેલ વધુ ગરમ છે અથવા વડાં જાડાં છે. તાપ મધ્યમ કરો અને વડાંને થોડાં ચપટાં રાખો. દરેક વડું આઠ-દસ મિનિટ લે છે; તરત સોનેરી થઈ જાય તો તાપ ઘટાડવાની નિશાની છે.
દાળ રાતભર પલાળી શકાય?
ઉનાળામાં ન પલાળવી — ખાટી પડી જાય છે અને વડાંમાં આથાની વાસ આવે. ચાર કલાક પૂરતા છે. રાતે પલાળવું જ હોય તો ફ્રિજમાં રાખો અને સવારે પાણી બદલીને વાપરો.
એરફ્રાયરમાં બની શકે?
બની શકે — 180 ડિગ્રીએ બારથી ચૌદ મિનિટ, વચ્ચે એક વાર ઉથલાવીને અને ઉપર તેલ લગાવીને. સ્વાદ સારો આવે છે પણ તળેલાં વડાં જેવી કરકરી કિનારી નહીં મળે.
