લેમન રાઈસLemon Rice
વધેલા ભાતમાંથી 15 મિનિટમાં બનતી વાનગી — લીંબુ, હળદર, શીંગદાણા અને લીમડાનો વઘાર. ટિફિનમાં પણ સરસ.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- 3 કપ રાંધેલા ભાત, ઠંડા
- 2 ચમચી તેલ
- રાઈ, ચણાની દાળ, અડદની દાળ, શીંગદાણા
- લીમડો, 2 લીલાં મરચાં, હિંગ
- ½ ચમચી હળદર, મીઠું
- 2 ચમચી લીંબુનો રસ, કોથમીર
બનાવવાની રીત
- ભાતને છૂટો કરી બાજુ પર રાખો. ઠંડો ભાત સૌથી સારો રહે છે.
- તેલમાં રાઈ તતડાવી, બંને દાળ અને શીંગદાણા સોનેરી થાય ત્યાં સુધી શેકો.
- લીમડો, મરચાં અને હિંગ ઉમેરો, પછી હળદર નાખો.
- તાપ બંધ કરી ભાત અને મીઠું ઉમેરી હળવા હાથે ભેળવો.
- છેલ્લે લીંબુનો રસ ઉમેરો — ગરમ તાપ પર લીંબુ કડવું થાય છે.
- કોથમીર નાખી પીરસો.
ટિપ્સ
- ગરમ ભાત વાપરશો તો ચોંટી જશે.
- શીંગદાણા બરાબર શેકવા — એ જ કરકરાપણું આપે છે.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
લીંબુ અને તેલ હોવાથી આ ભાત બીજા ભાત કરતાં સારો ટકે છે — ઠંડીમાં બહાર આખો દિવસ અને ઉનાળામાં પાંચ-છ કલાક. ફ્રિજમાં બે દિવસ રહે, પણ દાણા કઠણ થાય; થોડું પાણી છાંટી ઢાંકીને વરાળે ગરમ કરો. શીંગદાણા ઠંડા પડતાં નરમ થાય છે, એટલે બીજા દિવસે થોડા તાજા શેકી ઉમેરો.
શું બદલી શકાય
- ચણાની અને અડદની બંને દાળ ન હોય તો એકલી ચણાની દાળ ચાલે, અથવા 1 ચમચી તૂટેલા કાજુ વાપરો.
- લીમડો સૂકો હોય તો સ્વાદ આવતો નથી — ન હોય તો છોડી દેવું, પણ સૂકો લીમડો નાખવાનો અર્થ નથી.
- રિફાઈન્ડ તેલને બદલે તલનું કે કોપરેલ તેલ વાપરો; દક્ષિણ ભારતીય સ્વાદ એનાથી જ આવે છે.
- લીંબુ ન હોય તો કાચી કેરીની ખટાશ કે ½ ચમચી આમચૂર વાપરી શકાય, પણ તાજગી લીંબુ જેવી નહીં.
સાથે શું પીરસવું
દક્ષિણ ભારતમાં ભાતાનું અને પ્રવાસનું ભોજન — ટિફિનમાં સાથે પાપડ, દહીં અને અથાણું. મંદિરના પ્રસાદમાં પણ પીરસાય છે. ગુજરાતી ઘરમાં વધેલા ભાતનો ઝડપી ઉપયોગ કરવાની રીત તરીકે બને છે, સાંજે દહીં સાથે.
આ ભૂલો ટાળો
- મીઠું સીધું ભાતમાં ન ભભરાવવું. લીંબુના રસમાં મીઠું ઓગાળી પછી રેડો, જેથી દરેક દાણાને સરખું લાગે.
- હળદર નાખ્યા પછી તરત ભાત ઉમેરવો. ગરમ તેલમાં હળદર લાંબો સમય રહે તો કડવી થાય છે.
- ચમચાથી જોરથી હલાવવું નહીં. પાથરેલા ભાતને ચપટી ચમચીથી નીચેથી ઉપર ઉથલાવો, નહીંતર દાણા તૂટી લચકો થાય છે.
- બધો લીંબુનો રસ એકસાથે ન નાખવો — અડધો નાખી ચાખો, પછી જરૂર પડે તો વધારે.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
ફ્રિજમાં રાખેલા વધેલા ભાતથી બની શકે?
એ જ સૌથી સારો રહે છે. ફ્રિજનો ભાત છૂટો અને સહેજ કઠણ હોય છે, એટલે તૂટતો નથી. વાપરતાં પહેલાં અડધો કલાક બહાર કાઢી, હાથથી ગઠ્ઠા છૂટા કરી લો.
કયા ચોખા વાપરવા?
લાંબા દાણાના, છૂટા રંધાય એવા ચોખા — સોનામસૂરી કે બાસમતી. પાણી સામાન્ય કરતાં થોડું ઓછું રાખો અને રંધાયા પછી થાળીમાં પાથરી ઠંડો કરો. ચીકણા ટૂંકા દાણાના ચોખા લચકો થઈ જાય છે.
ભાતાના ડબ્બામાં કેટલો સમય સારો રહે?
સવારે બનાવેલો લેમન રાઈસ બપોરના ભોજન સુધી આરામથી સારો રહે છે; લીંબુ અને તેલ એમાં મદદ કરે છે. ઉનાળામાં દહીં કે કાચું કચુંબર સાથે ન ભરવું, અલગ ડબ્બીમાં રાખવું.
