મલાઈ કોફ્તાMalai Kofta
પનીર અને બટાકાના નરમ કોફ્તા, કાજુ-ટામેટાંની મલાઈદાર ગ્રેવીમાં — લગ્ન કે તહેવારના જમણ જેવી વાનગી, ઘરે બનાવી શકાય એવી.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- કોફ્તા: 200 ગ્રામ પનીર, 2 બાફેલા બટાકા, 3 ચમચી મકાઈનો લોટ
- સૂકો મેવો (ઐચ્છિક), મીઠું
- ગ્રેવી: 2 ડુંગળી, 3 ટામેટાં, 10 કાજુ
- આદુ-લસણ, લાલ મરચું, ધાણાજીરું, ગરમ મસાલો
- ¼ કપ ક્રીમ, કસૂરી મેથી, 1 ચમચી ખાંડ
- તેલ, મીઠું, કોથમીર
બનાવવાની રીત
- પનીર અને બટાકા બરાબર મસળી, મકાઈનો લોટ અને મીઠું ઉમેરી ગોળા વાળો. વચ્ચે સૂકો મેવો ભરી શકાય.
- મધ્યમ ગરમ તેલમાં સોનેરી થાય ત્યાં સુધી તળી, કાગળ પર કાઢો.
- ડુંગળી, ટામેટાં અને કાજુ ઉકાળી, ઠંડું કરી બારીક પેસ્ટ બનાવો.
- તેલમાં આદુ-લસણ સાંતળી, પેસ્ટ ઉમેરી તેલ છૂટું પડે ત્યાં સુધી પકાવો. મસાલા, ખાંડ અને મીઠું નાખો.
- ક્રીમ અને કસૂરી મેથી ઉમેરી 5 મિનિટ ધીમા તાપે રાખો.
- પીરસતી વખતે જ ગ્રેવીમાં કોફ્તા મૂકો, નહીંતર ઓગળી જશે.
ટિપ્સ
- કોફ્તા ફાટી જાય તો થોડો વધુ મકાઈનો લોટ ઉમેરો.
- એક કોફ્તો પહેલાં તળી જુઓ — તૂટે તો મિશ્રણ સુધારી શકાય.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
કોફ્તા અને ગ્રેવી અલગ અલગ રાખવાં — આ સૌથી અગત્યની વાત છે. ગ્રેવી ફ્રિજમાં ત્રણ દિવસ અને ફ્રીઝરમાં મહિનો સારી રહે છે. તળેલા કોફ્તા ફ્રિજમાં બે દિવસ; પીરસતાં પહેલાં ઓવન કે તવા પર થોડા ગરમ કરી લેવા. ગ્રેવીમાં પડેલા કોફ્તા બે કલાકમાં પોચા પડીને તૂટી જાય છે, બીજા દિવસે તો ઓગળી જ ગયા હોય.
શું બદલી શકાય
- મકાઈના લોટને બદલે બે ચમચી અરારોટ કે ત્રણ ચમચી બ્રેડનો ભૂકો વાપરી શકાય. બ્રેડનો ભૂકો વાપરો તો કોફ્તા થોડા ભારે લાગે છે, પણ તૂટવાની શક્યતા ઓછી.
- ક્રીમ ન હોય તો આઠ-દસ કાજુ ગરમ પાણીમાં પલાળી, બારીક વાટી, છેલ્લે ઉમેરો. દૂધની મલાઈ પણ ચાલે — બે ચમચી પૂરતી.
- ડુંગળી-લસણ ન ખાતા હો તો એની જગ્યાએ કાજુ વધારી (15) અને એક ચમચી ખસખસ ઉમેરી ગ્રેવી બાંધો. તાજા ટામેટાં અને આદુથી સ્વાદ પૂરો થઈ જાય છે.
- ઘરે પનીર ન હોય તો એક કપ ખમણેલું પનીરની જગ્યાએ મસળેલું બાફેલું શક્કરિયું વાપરનારા પણ છે, પણ ત્યારે ખાંડ ન નાખવી.
સાથે શું પીરસવું
નાન, રોટી કે જીરા રાઈસ સાથે. લગ્ન, પાર્ટી કે તહેવારના જમણની વાનગી છે, રોજનું શાક નહીં. ગુજરાતી ઘરમાં જ્યારે 'પંજાબી જમણ' બનાવવાનું હોય ત્યારે આ અને કોઈ દાળ — બસ એટલું જ જોઈએ.
આ ભૂલો ટાળો
- મિશ્રણમાં મકાઈનો લોટ વધારે ન નાખવો. ત્રણ ચમચીથી વધુ નાખશો તો કોફ્તા તૂટશે નહીં, પણ ખાતી વખતે ચીકણા અને કાચા લોટ જેવા લાગશે.
- તેલ ખૂબ ગરમ ન કરવું. તેજ તાપે કોફ્તા બહારથી કાળા પડે અને અંદરથી ઠંડા રહે — મધ્યમ તાપે સોનેરી થવા દેવા.
- બટાકા ગરમ હોય ત્યારે મસળવા નહીં. સંપૂર્ણ ઠંડા થયા પછી જ મસળવા, ગરમ બટાકા ચીકણા થાય છે અને મિશ્રણ બાંધવા વધુ લોટ જોઈએ છે.
- ગ્રેવી સાવ પાતળી ન રાખવી. કોફ્તા ડૂબી જાય એટલી પાતળી ગ્રેવી હોય તો એ જલદી ઓગળે છે — ગ્રેવી ચમચામાં ચીપકે એટલી ઘટ્ટ જોઈએ.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
કોફ્તા તળતી વખતે તૂટી જાય તો શું કરવું?
બટાકામાં પાણી વધારે છે. એક ચમચી મકાઈનો લોટ ઉમેરી મિશ્રણ પંદર મિનિટ ફ્રિજમાં મૂકો — ઠંડું થવાથી બંધાય છે. આગલી વખતે બટાકા ઓછા પાણીમાં બાફવા અથવા બાફેલા બટાકા દસ મિનિટ ખુલ્લા રાખી વરાળ ઉડાડી દેવી.
કોફ્તા તળ્યા વગર બની શકે?
હા. અપ્પે પાત્રમાં દરેક ખાડામાં થોડું તેલ મૂકી, ધીમા તાપે ઢાંકીને આઠ-દસ મિનિટ શેકો, વચ્ચે ઉથલાવવા. તળેલા જેવા કરકરા નહીં થાય અને ગ્રેવીમાં જલદી પોચા પડે, પણ સ્વાદ સારો આવે છે.
ગ્રેવી અગાઉથી બનાવી શકાય?
હા, અને એ જ સારી રીત છે. ગ્રેવી બે દિવસ પહેલાં બનાવી ફ્રિજમાં રાખી શકાય — ક્રીમ અને કસૂરી મેથી એ વખતે ન નાખવાં. પીરસવાના દિવસે ગ્રેવી ગરમ કરી, ક્રીમ ઉમેરી, છેલ્લે કોફ્તા મૂકવા.
