મેદુ વડાMedu Vada
બહારથી કરકરા અને અંદરથી નરમ, અડદની દાળના વડા — સંભાર અને નાળિયેરની ચટણી સાથે.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- 1 કપ અડદની દાળ, 4 કલાક પલાળેલી
- 2 લીલાં મરચાં, 1 ચમચી આદુ
- લીમડો, કોથમીર, ½ ચમચી મરી
- મીઠું
- તળવા માટે તેલ
બનાવવાની રીત
- પલાળેલી દાળને ઓછામાં ઓછું પાણી વાપરી ઘટ્ટ અને ફીણવાળી વાટો.
- ખીરાને 3-4 મિનિટ હાથથી ફીણો — હવા ભરાય એટલે વડા નરમ થશે.
- મરચાં, આદુ, લીમડો, કોથમીર, મરી અને મીઠું ઉમેરો.
- હાથ ભીના કરી, ખીરાનો ગોળો લઈ વચ્ચે કાણું પાડો.
- મધ્યમ ગરમ તેલમાં સોનેરી અને કરકરા થાય ત્યાં સુધી તળો.
- સંભાર અને નાળિયેરની ચટણી સાથે તરત પીરસો.
ટિપ્સ
- ખીરામાં પાણી વધુ પડે તો વડા વળતા નથી — જરૂર પડે થોડો ચોખાનો લોટ ઉમેરો.
- ભીના હાથ કે ભીના કપડા પર વડા વાળવાથી સહેલું પડે છે.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
તળેલા વડા ઠંડા પડતાં જ કડક થવા લાગે છે, એટલે ગરમ ખાવાના. વધે તો ફ્રિજમાં બે દિવસ; પીરસતાં પહેલાં ઓવન કે એર ફ્રાયરમાં 180 ડિગ્રીએ પાંચ-છ મિનિટ કે ગરમ તેલમાં અડધી મિનિટ ફરી તળી લો. ખીરું ફ્રિજમાં એક દિવસ રહે પણ એની હવા બેસી જાય છે. તળેલા વડા ફ્રીઝરમાં મહિનો રહે છે.
શું બદલી શકાય
- અડદની ધોળી દાળ ન હોય તો છડેલી અડદની દાળ ચાલે; છાલવાળી દાળથી વડા ઘાટા રંગના અને ભારે થાય છે.
- ખીરું ફૂલતું ન લાગે તો ચપટી ખાવાનો સોડા નાખી શકાય, પણ વાટતી વખતે ઓછું પાણી વાપરવું એ વધુ સારો ઉપાય છે.
- ગ્રાઇન્ડર ન હોય તો મિક્સરમાં બરફના ઠંડા પાણીના છાંટા નાખી, થોડું થોડું, રોકી રોકીને વાટો — મિક્સર ખીરું ગરમ કરે છે અને ગરમ ખીરું ફૂલતું નથી.
- લીમડો ન હોય તો છોડી દેવો; એને બદલે કોથમીર વધારે નાખો, પણ કોપરાંના ટુકડા અને મરીનો બરછટ ભૂકો રાખવા.
સાથે શું પીરસવું
દક્ષિણ ભારતીય સવારના નાસ્તાની પ્લેટમાં ઈડલી સાથે, સંભાર અને નાળિયેરની ચટણીમાં બોળીને. સંભારમાં પૂરા ડુબાડીને 'સંભાર વડા' અને મસાલાવાળા દહીંમાં મૂકીને 'દહીં વડા' તરીકે પણ ખવાય. સાથે ફિલ્ટર કોફી.
આ ભૂલો ટાળો
- મીઠું તળવાની થોડી વાર પહેલાં જ નાખવું. વહેલું નાખેલું મીઠું ખીરાનું પાણી છોડાવે છે અને એ બેસી જાય છે.
- વધુ વાર કે સતત મિક્સરમાં ન વાટવું. મશીન ગરમ થાય છે અને ગરમ થયેલું ખીરું ફીણ પકડતું નથી.
- વચ્ચેનું કાણું રાખવાનું ભૂલવું નહીં. એ દેખાવ માટે નથી — એ જ વચ્ચેના ભાગને ચડવા દે છે, નહીંતર અંદર કાચું રહે છે.
- તેલ બહુ તેજ ગરમ ન કરવું. બહારથી તરત ઘાટું થઈ જશે અને અંદર કાચું રહેશે; મધ્યમ તાપે ધીમે ધીમે તળવા.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
ખીરું તૈયાર છે કે નહીં તે કેવી રીતે જાણવું?
એક વાટકી પાણીમાં ખીરાની નાની ગોળી નાખો. તરતી રહે તો પૂરતી હવા ભરાઈ છે અને વડા નરમ થશે; તળિયે બેસી જાય તો વધુ બે-ત્રણ મિનિટ હાથથી ફીણો.
વડા તેલ કેમ પી જાય છે?
ખીરામાં પાણી વધારે હોય અથવા તેલ પૂરતું ગરમ ન હોય. ખીરું એટલું ઘટ્ટ હોવું જોઈએ કે ચમચા પર ટકે. તેલમાં નાખેલો વડો પાંચ-સાત સેકન્ડમાં ઉપર આવી જવો જોઈએ — તરત ન આવે તો તેલ ઠંડું છે.
ખીરું આગલા દિવસે વાટી શકાય?
વાટી શકાય, પણ ફ્રિજમાં રાખવું અને મીઠું ન નાખવું. વાપરતી વખતે બહાર કાઢી, અડધો કલાક રાખી, ફરી ત્રણ-ચાર મિનિટ ફીણો. ખીરું ખાટું થઈ ગયું હોય તો વડા ઈડલી જેવા સ્વાદના લાગશે.
