પંજાબી કઢી પકોડાPunjabi Kadhi Pakora
ગુજરાતી કઢી પાતળી અને મીઠી હોય છે, પંજાબી કઢી ઘટ્ટ, ખાટી અને એમાં ચણાના લોટના પકોડા તરે છે. ભાત સાથે ખાવાની વાનગી.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- કઢી: 1 કપ ખાટું દહીં, ½ કપ ચણાનો લોટ, 4 કપ પાણી
- 1 ડુંગળી, આદુ-લસણ, હળદર, લાલ મરચું, મીઠું
- પકોડા: 1 કપ ચણાનો લોટ, 1 ડુંગળી, મરચાં, અજમો
- વઘાર: ઘી, રાઈ, મેથી, જીરું, હિંગ, સૂકું મરચું
- તળવા માટે તેલ, કોથમીર
બનાવવાની રીત
- દહીં, ચણાનો લોટ અને પાણી ગઠ્ઠા વગર ફીણી લો.
- તેલમાં ડુંગળી અને આદુ-લસણ સાંતળી, ફીણેલું મિશ્રણ ઉમેરો અને સતત હલાવતાં ઉકાળો.
- ધીમા તાપે 40-45 મિનિટ ઉકળવા દો, જ્યાં સુધી કઢી ઘટ્ટ ન થાય.
- દરમ્યાન પકોડાનું ઘટ્ટ ખીરું બનાવી, નાના પકોડા તળી લો.
- પકોડા કઢીમાં નાખી 10 મિનિટ રહેવા દો.
- ઘીમાં વઘારના મસાલા તતડાવી ઉપર રેડો અને ભાત સાથે પીરસો.
ટિપ્સ
- પકોડા છેલ્લે નાખો, નહીંતર ઓગળી જાય છે.
- કઢી જેટલી લાંબી ઉકળે, તેટલો સ્વાદ સારો.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
ફ્રિજમાં ત્રણ દિવસ રહે છે અને બીજા દિવસે સ્વાદ વધુ ઊતરેલો લાગે છે. ઠંડી પડતાં કઢી ઘટ્ટ થઈ જાય છે — ગરમ પાણી ઉમેરીને પાતળી કરો, ઠંડું પાણી નહીં. ધીમા તાપે હલાવતાં ગરમ કરવી, જોરથી ઉકાળવી નહીં. વધારે બચવાની હોય તો પકોડા અલગ રાખવા, કઢીમાં પડ્યા રહે તો સાવ ઓગળી જાય છે.
શું બદલી શકાય
- દહીં ખાટું ન થયું હોય તો 1 ચમચી લીંબુનો રસ નાખો, અથવા દહીં રાતભર બહાર રાખી મૂકો — ખાટું દહીં જ કઢીનો આખો સ્વાદ છે.
- પકોડા તળવા ન હોય તો કઢી સાદી રાખો અને ઉપર તળેલી બુંદી નાખો; પંજાબી ઘરોમાં એવું પણ ચાલે છે.
- મેથીના દાણા ન હોય તો વઘારમાં છોડી દેવા — એને બદલે બીજું કંઈ નાખવા જતાં સ્વાદ બદલાઈ જશે.
- ઘી ન હોય તો વઘાર તેલમાં કરો, પણ છેલ્લે અડધી ચમચી ઘી ઉપર નાખો; એની સુગંધ જ કઢીની ઓળખ છે.
સાથે શું પીરસવું
પંજાબી ઘરોમાં કઢી રોટી સાથે નહીં, ઊકળતા ભાત સાથે ખવાય — ભાતની ઢગલી પર કઢી અને ઉપર માખણની ચપટી. સાથે ડુંગળી-લીંબુનું કચુંબર, પાપડ અને આંબાનું અથાણું. રવિવારની બપોરનું આ ઘણાં ઘરોનું નક્કી જમણ છે.
આ ભૂલો ટાળો
- પહેલો ઉકાળો આવે ત્યાં સુધી મીઠું ન નાખવું અને હલાવતાં રહેવું. એ ઘડીએ મીઠું નાખવાથી કે હલાવવાનું બંધ કરવાથી દહીં ફાટી જાય છે.
- પહેલા ઉકાળા વખતે ઢાંકણ ન ઢાંકવું. કઢી ઊભરાઈને બહાર નીકળી જાય છે.
- ઉકાળો આવ્યા પછી તાપ ધીમો કરી દેવો. તેજ તાપે ઉકળતી કઢી તળિયે બેસી જાય છે અને બળેલી વાસ આવે છે.
- તળેલા પકોડા સીધા ન નાખવા. એક મિનિટ ગરમ પાણીમાં બોળી, હળવા દબાવીને તેલ કાઢી, પછી કઢીમાં મૂકવા — પકોડા નરમ થશે અને કઢી ચીકણી નહીં લાગે.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
કઢી ફાટી કેમ જાય છે?
દહીં અને ચણાનો લોટ બરાબર ન ફીણાયા હોય, ઉકાળો આવતાં પહેલાં હલાવવાનું બંધ કર્યું હોય, અથવા મીઠું વહેલું નાખ્યું હોય. ચણાનો લોટ દહીંને બંધાયેલું રાખે છે, એટલે ગઠ્ઠો રહી ન જાય તે ખાસ જોવું.
કઢીમાં કાચા લોટની વાસ કેમ રહે છે?
પૂરતી ઉકળી નથી. ચણાનો લોટ ચડવા માટે ચાળીસ-પિસ્તાળીસ મિનિટનો ધીમો ઉકાળો જોઈએ. તૈયાર થયેલી કઢી ચમચા પર ચોંટે, રંગ સહેજ ઘાટો લાગે અને ઉપર તેલ તરી આવે.
પંજાબી અને ગુજરાતી કઢીમાં શું ફરક?
ગુજરાતી કઢી પાતળી, ગળચટી અને છાશમાંથી બને છે, થોડી જ મિનિટ ઉકાળાય અને પકોડા હોતા નથી. પંજાબી કઢી ખાટા દહીં અને ચણાના લોટની ઘટ્ટ, લાંબી ઉકાળેલી હોય છે અને એમાં ભજીયાં જેવા પકોડા નખાય છે.





