વઘારેલા ભાતVagharela Bhaat
રાત્રે વધેલા ભાતને સવારે વઘારીને બનતી વાનગી — પંદર મિનિટમાં તૈયાર અને ફેંકવાનું કશું નહીં.
સામગ્રી
ખરીદી કે તૈયારી વખતે દરેક સામગ્રી પર ટેપ કરીને નિશાની કરી શકો છો.
- 3 કપ વધેલા ભાત
- 2 ચમચી તેલ, રાઈ, જીરું, હિંગ, લીમડો
- 1 ડુંગળી, 2 લીલાં મરચાં
- ½ ચમચી હળદર, મીઠું
- 2 ચમચી શેકેલા શીંગદાણા
- લીંબુ અને કોથમીર
બનાવવાની રીત
- ભાતને કાંટાથી છૂટો કરો.
- તેલમાં રાઈ, જીરું, હિંગ અને લીમડાનો વઘાર કરો.
- ડુંગળી અને મરચાં સાંતળી, હળદર ઉમેરો.
- ભાત, મીઠું અને શીંગદાણા ઉમેરી ધીમા તાપે 4-5 મિનિટ હળવા હાથે ભેળવો.
- લીંબુ અને કોથમીર નાખી, દહીં કે અથાણા સાથે પીરસો.
ટિપ્સ
- ઠંડો ભાત જ વાપરવો, ગરમ ભાત ચોંટી જાય છે.
- હલાવવાને બદલે હળવા હાથે ઊંચકીને ભેળવવું.
સાચવવું અને ફરી ગરમ કરવું
રાંધેલો ભાત બીજા બચેલા ખોરાક કરતાં જલદી બગડે છે, એટલે વઘારેલા ભાત બન્યા પછી બે-ત્રણ કલાકમાં ખાઈ લેવા કે ફ્રિજમાં મૂકી દેવા. ફ્રિજમાં એક દિવસ. ફરી ગરમ કરતી વખતે તવા પર પાંચ-સાત ટપકાં પાણી છાંટી, ઢાંકીને ધીમા તાપે ચાર મિનિટ. એક વાર વઘારેલા ભાતને બીજી વાર વઘારવા નહીં, દાણા તૂટી જાય છે.
શું બદલી શકાય
- શીંગદાણાને બદલે કાજુ, શેકેલી ચણાની દાળ કે ઉપર નાખેલી સેવ ચાલે. કચકચાટ માટે કંઈક જોઈએ જ — સાવ વગર ભાત સપાટ લાગે છે.
- ડુંગળી ન ખાતા હોય તો છોડી દેવી અને એની જગ્યાએ લીમડો વધારે, હિંગ ચપટી વધારે અને એક બાફેલા બટાકાના નાના કટકા નાખવા.
- વટાણા, ઝીણાં સમારેલાં ગાજર કે કોબી ઉમેરવી હોય તો ભાત પહેલાં સાંતળી લેવી — ભાત સાથે નાખો તો કાચી રહી જાય છે.
- હળદર સાથે ચપટી લાલ મરચું અને અડધી ચમચી ધાણાજીરું ઉમેરવાથી આ મસાલેદાર વઘારેલા ભાત બને છે, જે દહીં સાથે વધુ સારા લાગે છે.
સાથે શું પીરસવું
આગલી રાતના વધેલા ભાતમાંથી બનતો સવારનો કે રાતનો ઝટપટ નાસ્તો. સાથે છાશ, દહીં, પાપડ અને છૂંદો કે અથાણું. ઘણાં ગુજરાતી ઘરમાં દાળ-ભાત પછી બીજા દિવસે આ જ બને છે — ભાત ફેંકવાની રીત નથી.
આ ભૂલો ટાળો
- ફ્રિજનો ભાત ગઠ્ઠામાં સીધો કડાઈમાં નાખવો નહીં. પહેલાં ભીની આંગળીઓથી ગઠ્ઠા છૂટા કરવા, નહીં તો વઘાર અને મીઠું અંદર પહોંચતાં નથી.
- શીંગદાણા ભાત સાથે ન નાખવા. વઘારના તેલમાં પહેલાં અડધી મિનિટ સાંતળી લેવા — એથી જ એ કરકરા રહે છે, પછી નાખેલા દાણા ભાતની ભીનાશમાં પોચા પડી જાય છે.
- તેજ તાપે લાંબો સમય શેકવા નહીં. ભાત સૂકાઈને કઠણ અને દાણા રબર જેવા થઈ જાય છે — ધીમો તાપ અને ચાર-પાંચ મિનિટ પૂરતાં છે.
- હળદર છૂટથી નાખવી નહીં. અડધી ચમચીથી વધુ પડે તો રંગ ભડક અને સ્વાદ કડવો થાય છે.
વારંવાર પૂછાતા સવાલ
કયા ભાત વઘારવા સારા?
સાદા, છૂટા દાણાના ભાત — ગઈ રાતના દાળ-ભાતનો વધેલો ભાત સૌથી સારો. બાસમતી પણ ચાલે. ચીકણા કે ઓગળેલા ભાત ન વાપરવા, એ વઘારતી વખતે લોચો થઈ જાય છે. જીરા રાઇસ કે પુલાવ પણ વઘારી શકાય, પણ મસાલા ઓછા નાખવા.
વઘારેલા ભાત કોરા અને કઠણ કેમ થાય છે?
તાપ વધુ હતો કે તેલ ઓછું પડ્યું. ત્રણ કપ ભાત માટે બે ચમચી તેલ ઓછામાં ઓછું જોઈએ. દાણા કઠણ લાગે તો બે ચમચી પાણી છાંટી ઢાંકી બે મિનિટ વરાળે મૂકવા, નરમ પડી જશે.
આ ફ્રાઇડ રાઇસ જેવું જ છે?
નહીં. ફ્રાઇડ રાઇસ તેજ તાપે સોયા સોસ અને શાકભાજી સાથે ઝડપથી થાય છે. વઘારેલા ભાતનો આધાર રાઈ, જીરું, હિંગ અને લીમડાનો ગુજરાતી વઘાર છે, અને છેલ્લે લીંબુ — સ્વાદ સાવ અલગ દિશામાં જાય છે.
