આજે કંઈક હળવું જમવું છે?Steamed, not fried
ગુજરાતી રસોઈ ભારે જ હોય એવું નથી. ઘણી વાનગીઓ તળવાને બદલે બાફીને બને છે, અને એથીય વધારે દાળ-કઠોળ પર ઊભી છે. સાઇટ પરની એવી વાનગીઓ અહીં છે — દરેકમાં બનાવતાં પહેલાં જાણવા જેવી એક વાત સાથે.
મગનું શાકબાફેલુંકૂકરમાં 2-3 સીટી જ, મગના દાણા આખા રહે
ખાંડવીબાફેલુંથોડું પાથરી 30 સેકન્ડમાં રોલ વળે તો તૈયાર
ઈદડાબાફેલુંઈદડામાં ખાંડ નહીં, ખમણથી ફરક આ જ છે
ઢોકળાબાફેલું8-10 કલાક આથો, પછી ખીરું હલાવવું જ નહીં
ખમણબાફેલુંઈનો પછી એક દિશામાં 5-7 સેકન્ડ હલાવી તરત બાફો
મુઠિયાબાફેલુંદૂધીનું પોતાનું પાણી જ લોટ બાંધવા પૂરતું છે
હાંડવોશેકેલુંઓવનમાં 180°C પર 35-40 મિનિટમાં પણ બની જાય
દૂધી ચણાનું શાકહળવુંદૂધીનો ટુકડો ચાખી લો — કડવી હોય તો શાક બગડે
ખીચડી કઢીહળવુંકઢી ઉકળે ત્યાં સુધી સતત હલાવો, નહીંતર ફાટે
રાજમા ભાતહળવુંથોડા રાજમા મસળી નાખો, રસો એનાથી જ ઘટ્ટ થાય
તુવેર દાળ અને જીરા રાઈસહળવુંબાફેલી દાળ બરાબર ફીણો, તો જ રેશમી થાય
દાળ ભાત રોટલી શાકહળવુંગોળ અને આંબલી છેલ્લે ચાખીને જ બરાબર કરવાં
મેથીના થેપલાહળવુંલોટમાં ¼ કપ દહીં — થેપલા દિવસો સુધી નરમ રહે
ભરેલા રીંગણહળવુંચણાનો લોટ શેક્યા વગર પૂરણ કાચું લાગે છે
મસાલા ઢોસાહળવુંગરમ તવા પર પાણી છાંટી લૂછો, પછી ખીરું પાથરો
થાળી ભારે ન લાગે એ માટેના નાના ફેરફાર
- થાળીમાં દાળ કે કઠોળ રાખો. મગ, તુવેર, ચણા અને રાજમા — ગુજરાતી થાળી એના પર જ ઊભી છે, અને કશું તળ્યા વગર પેટ ભરાઈ જાય છે.
- સાથે છાશ રાખો. ગુજરાતી જમણ સાથે છાશ રાખવાનો રિવાજ છે, અને ઘી છૂટથી પડ્યું હોય એવી થાળીમાં એ સારી લાગે છે.
- તળવાને બદલે બાફો. ખમણ, ઢોકળાં, ઈદડા અને મુઠિયા — બધાં બાફેલાં છે. એમાં તેલ એટલું જ જેટલું છેલ્લે ઉપર વઘારમાં પડે.
- વઘાર હળવો રાખો. ગુજરાતી વાનગીમાં તેલ મોટા ભાગે વઘારમાં જ જાય છે. ત્યાં એક ચમચી ઓછું કરો તો જે ફરક પડે એ બીજા કશાથી નથી પડતો.
- રોટલીના લોટમાં ફેરફાર કરો. ઘઉંની સાથે બાજરી, જુવાર કે ચણાનો લોટ ભેળવો — સ્વાદ પણ બદલાય અને રોટલી વણાય પણ જુદી.
- દાળ વધુ, ભાત ઓછો. એ જ થાળી, બસ પ્રમાણ ફેરવેલું.
આ પાના પર પહેલાં દરેક વાનગીનું પ્રોટીન અને કેલરી લખેલાં હતાં. એ કોઈએ માપેલાં નહોતાં અને અહીં એ નીકળે એવું કશું છે પણ નહીં, એટલે કાઢી નાખ્યાં છે. હવે વાનગીઓ રાંધવાની રીત પ્રમાણે ગોઠવી છે — એ તમે જાતે જોઈ શકો.